Kibertəhlükəsizlik kursu axtaranda onlarla elanla qarşılaşırsınız. Bəziləri bir aya "haker" olmağı vəd edir, bəziləri isə yalnız nəzəriyyə keçir. Pul və vaxt sərf etməzdən əvvəl yaxşı kiber təhlükəsizlik təlimini zəifindən necə ayırmaq olar? Bu məqalədə kurs seçərkən baxmalı olduğunuz meyarları və hansı istiqamətin sizə uyğun olduğunu izah edirik.
Niyə kibertəhlükəsizlik mütəxəssislərinə ehtiyac artır?
Banklar, sığorta şirkətləri, telekom operatorları və dövlət qurumları rəqəmsallaşdıqca kiberhücumların hədəfi də genişlənir. Azərbaycanda maliyyə qurumları üçün tələblər də sərtləşib: 2024-cü ildə Mərkəzi Bank nəzarət etdiyi subyektlər üçün informasiya təhlükəsizliyinə dair yeni tələblər təsdiqləyib. Bu tələblərə əsasən banklar informasiya təhlükəsizliyini idarəetmə sistemi qurmalı və hər il xarici auditdən keçməlidir. Bu işləri görəcək mütəxəssislərə ehtiyac da buradan yaranır.
Yaxşı kibertəhlükəsizlik kursunda nələr olmalıdır?
Kurs seçərkən reklam vədlərinə deyil, proqramın məzmununa baxın. Keyfiyyətli təlimdə aşağıdakılar olmalıdır:
- • Güclü təməl — şəbəkə (TCP/IP, portlar, protokollar), Linux və Windows əsasları. Təməlsiz kibertəhlükəsizlik alətləri sadəcə düymələrə çevrilir.
- • Praktiki laboratoriya — real hücum və müdafiə ssenariləri üzərində iş. Yalnız slayd göstərən kursdan qaçın.
- • Real alətlər — müdafiə tərəfində SIEM sistemləri və loq təhlili, hücum tərəfində Nmap, Burp Suite, Metasploit kimi alətlər.
- • Aydın istiqamət — müdafiə (Blue Team) və ya hücum (Red Team). "Hər şeyi bir az" öyrədən proqramlar dərin bilik vermir.
- • Etik və hüquqi çərçivə — icazəsiz testin qanunsuz olduğunu və işin hansı qaydalarla aparıldığını öyrətmək.
- • Təcrübəli müəllimlər — sahədə real işləyən mütəxəssislər.
Blue Team, yoxsa Red Team kursu?
Kibertəhlükəsizlikdə iki əsas istiqamət var və kursu da buna görə seçmək lazımdır:
- • Blue Team (müdafiə) — hücumları aşkarlamaq, insidentlərə cavab vermək, sistemləri qorumaq. SOC analitiki, insidentlərə cavab mütəxəssisi kimi vəzifələrə aparır. Başlanğıc vəzifələr bu istiqamətdə daha çoxdur.
- • Red Team (hücum) — icazəli hücumlarla zəiflikləri tapmaq: penetration testing, etik hakerlik. Yaradıcı düşüncə və dərin texniki maraq tələb edir.
İki istiqamətin ətraflı müqayisəsini Red Team və Blue Team: Hansı istiqaməti seçməli? məqaləmizdə oxuya bilərsiniz.
Kurs nə qədər çəkməlidir?
Bir neçə həftəlik kurs ancaq tanışlıq verə bilər. İşə hazırlaşdıran, praktiki laboratoriyası olan proqram adətən bir neçə ay çəkir. Sıfırdan başlayırsınızsa, əvvəlcə şəbəkə və sistem əsaslarını öyrənmək lazımdır. Bu barədə Kibertəhlükəsizliyə sıfırdan necə başlamaq olar? məqaləmizdə addım-addım yazmışıq.
Kursa yazılmazdan əvvəl verməli olduğunuz suallar
- 1. Dərslərin neçə faizi praktikadır və laboratoriya mühiti varmı?
- 2. Proqram hansı istiqamətə hazırlayır: Blue Team, yoxsa Red Team?
- 3. Müəllimlər hazırda sahədə işləyirmi?
- 4. Dərslər yazılırmı, buraxılan dərsə sonra baxmaq olurmu?
- 5. Kurs hansı beynəlxalq sertifikatlara hazırlığa kömək edir?
- 6. Kursdan sonra karyera dəstəyi varmı?
IDTech Academy-də kibertəhlükəsizlik kursları
IDTech Academy-də kibertəhlükəsizlik üzrə iki ayrıca 4 aylıq təlim keçirilir:
- • Kibertəhlükəsizlik — Blue Team (Defensive Security) — informasiya sistemlərinin müdafiəsi, təhlükələrin aşkarlanması və insidentlərə cavab.
- • Kibertəhlükəsizlik — Red Team (Offensive Security) — sistemlərin hücum perspektivindən qiymətləndirilməsi, zəifliklərin aşkarlanması və penetrasiya testləri.
Dərslər həftədə 2 dəfə, hibrid formatda keçirilir və yazılır, buraxılan mövzuya sonradan baxmaq olur. Praktiki məşğələlər üçün daxili server və laboratoriya mühitlərindən istifadə olunur.
Tez-tez verilən suallar
Kibertəhlükəsizlik kursuna sıfırdan başlamaq olar?
Bəli, amma şəbəkə və əməliyyat sistemləri əsaslarını bilmək işi xeyli asanlaşdırır. Təməliniz yoxdursa, əvvəlcə IT və şəbəkə əsasları üzrə hazırlıq tövsiyə olunur.
Hansı kurs daha tez işə aparır?
Başlanğıc vəzifələrin sayı Blue Team istiqamətində daha çoxdur, məsələn, SOC analitiki. Red Team vəzifələri adətən daha çox təcrübə tələb edir.
Kiber təhlükəsizlik kursu onlayn keçirilirmi?
IDTech Academy-də dərslər hibrid formatdadır: əyani keçirilir, eyni zamanda onlayn qoşulmaq və dərsin yazısına sonradan baxmaq mümkündür.
Nəticə
Yaxşı kibertəhlükəsizlik kursu güclü təməl, praktiki laboratoriya, real alətlər və aydın istiqamət deməkdir. Seçim etməzdən əvvəl proqramı diqqətlə oxuyun, yuxarıdakı sualları verin və özünüzə uyğun istiqaməti müəyyənləşdirin.
Kibertəhlükəsizlik kursuna yazılmaq istəyirsiniz? IDTech Academy-nin Blue Team və Red Team təlimlərinin proqramı ilə tanış olun və müraciət edin.